ภาษีอากร

บริษัทต้องเสียภาษีที่ดินไหม เทียบทะเบียนทรัพย์สินก่อน 1 มกราคม

บุณฑริก กลิ่นภักดี
ปกบทความบริษัทต้องเสียภาษีที่ดินไหม ภาพปฏิทินฉีกวันที่ 1 มกราคม วันที่ชี้ตัวผู้เสียภาษีของปีนั้น

สรุปสั้น

บริษัทต้องเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ถ้าเป็นเจ้าของทรัพย์สินในวันที่ 1 มกราคมของปีนั้น และทรัพย์สินไม่เข้าข้อยกเว้น สิทธิยกเว้น 50 ล้านบาทเขียนไว้สำหรับเจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดา บริษัทจึงคิดภาษีจากราคาประเมินตั้งแต่บาทแรก ก่อนสิ้นปีควรเทียบทะเบียนทรัพย์สินกับเอกสารสิทธิ การใช้จริง แปลงที่ติดกัน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ทรัพย์สินตั้งอยู่ กำหนดเวลาให้ตรวจประกาศของปีนั้นเสมอ

บทความนี้ตอบว่าบริษัทต้องเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเมื่อใด ใครเป็นผู้เสีย ทำไมบริษัทไม่ได้ยกเว้น 50 ล้านบาท แล้วไล่จุดที่ควรเทียบในทะเบียนทรัพย์สินก่อนวันที่ 1 มกราคม และจุดที่ควรตรวจเมื่อได้รับข้อมูลจากท้องถิ่น

บริษัทต้องเสียภาษีที่ดินไหม

ต้องเสีย ถ้าบริษัทเป็นเจ้าของที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างอยู่ในวันที่ 1 มกราคมของปีนั้น และทรัพย์สินไม่เข้าข้อยกเว้น ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล บริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลจึงอยู่ในข่ายผู้เสียภาษีด้วย

มาตรา 9 ใช้วันที่ 1 มกราคมชี้ตัวผู้มีหน้าที่เสียภาษีของปีนั้น วันที่นี้ไม่ได้ตัดสินเรื่องการใช้ประโยชน์ทุกเรื่อง เช่น ที่ดินทิ้งไว้ว่างเปล่าต้องดูการใช้ตลอดปีที่ผ่านมา

ผู้จัดเก็บคือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ที่ทรัพย์สินตั้งอยู่ เช่น เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา กฎหมายนี้ไม่รวมองค์การบริหารส่วนจังหวัด บริษัทที่มีทรัพย์สินหลายพื้นที่จึงอาจต้องติดต่อกับ อปท. หลายแห่ง

สิ่งปลูกสร้างตามกฎหมายนี้รวมโรงเรือน ตึก ที่เก็บสินค้า ที่ประกอบอุตสาหกรรมหรือพาณิชยกรรม และห้องชุดที่ออกหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์แล้ว ส่วนที่ดินรวมพื้นที่ที่เป็นภูเขาหรือมีน้ำ

ใครเป็นผู้เสีย เมื่อเจ้าของไม่ได้ใช้เอง

นิยามผู้เสียภาษีในมาตรา 5 เขียนถึงเจ้าของ ส่วนผู้ครอบครองหรือทำประโยชน์เขียนไว้สำหรับทรัพย์สินของรัฐ คนที่ใช้ทรัพย์สินจึงน่าจะไม่ได้เป็นผู้เสียภาษีเพียงเพราะเป็นคนใช้

  • บริษัทเป็นเจ้าของแล้วให้เช่า บริษัทเป็นผู้เสียภาษี แม้คนใช้จริงคือผู้เช่า
  • บริษัทเช่าอาคารของเอกชน มาตรา 5 พูดถึงเจ้าของ และพูดถึงผู้ครอบครองเฉพาะทรัพย์สินของรัฐ เมื่ออ่านคู่กับมาตรา 9 ผู้เสียภาษีจึงน่าจะเป็นเจ้าของอาคาร ถ้าสัญญาให้ผู้เช่ารับภาระภาษี ตัวบทไม่ได้เขียนเรื่องนี้ตรง ๆ ข้อสัญญาแบบนี้น่าจะเป็นข้อตกลงระหว่างคู่สัญญา ไม่ได้เปลี่ยนผู้มีหน้าที่เสียภาษีต่อ อปท. จึงควรอ่านข้อสัญญาและดูว่าหนังสือแจ้งการประเมินส่งถึงใคร
  • บริษัทเช่าที่ดินแล้วสร้างอาคารเอง มาตรา 48 ให้เจ้าของที่ดินเสียส่วนที่ดิน และเจ้าของสิ่งปลูกสร้างเสียส่วนสิ่งปลูกสร้าง จึงต้องรู้ว่าใครเป็นเจ้าของอาคาร
  • บริษัทเช่าที่ราชพัสดุ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นระบุในเอกสารขั้นตอนการจัดเก็บภาษีประจำปี 2569 ว่าผู้เช่าที่ครอบครองหรือทำประโยชน์เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษี เอกสารนี้เป็นแนวปฏิบัติ ไม่ใช่ตัวบท
  • บริษัทเลิกกันโดยมีการชำระบัญชี มาตรา 47 ให้ผู้ชำระบัญชีมีหน้าที่ชำระภาษีแทน

การซื้อขายรอบปีใหม่ก็ใช้หลักเดียวกัน กรณีสมมติ บริษัทรับโอนที่ดินวันที่ 2 มกราคม ภาษีของปีนั้นยังเป็นของผู้ขาย เพราะผู้ขายเป็นเจ้าของในวันที่ 1 มกราคม ถ้าบริษัทขายที่ดินออกไปในวันที่ 2 มกราคม บริษัทก็ยังเป็นผู้เสียภาษีของปีนั้น ส่วนการตกลงเฉลี่ยภาษีในสัญญาซื้อขายเป็นเรื่องระหว่างคู่สัญญา

ทำไมบริษัทไม่ได้ยกเว้น 50 ล้านบาท

เพราะสิทธินี้เขียนไว้สำหรับเจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดาเท่านั้น มาตรา 40 ให้ยกเว้นมูลค่าฐานภาษีไม่เกิน 50 ล้านบาท สำหรับที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่เจ้าของบุคคลธรรมดาใช้ประกอบเกษตรกรรม รวมกันภายในเขต อปท. เดียวกัน มาตรา 41 ให้ยกเว้นไม่เกิน 50 ล้านบาท สำหรับที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่เจ้าของบุคคลธรรมดาใช้อยู่อาศัยและมีชื่อในทะเบียนบ้านในวันที่ 1 มกราคม

ทรัพย์สินในชื่อบริษัทจึงไม่มีมูลค่าให้หักตามสองมาตรานี้ ภาษีคิดจากฐานภาษีตั้งแต่บาทแรก แม้ทรัพย์สินนั้นจะใช้เกษตรกรรมหรือใช้เป็นที่อยู่อาศัยจริงก็ตาม

ข้อยกเว้นที่ดูตามตัวทรัพย์สินเป็นคนละเรื่องกับสิทธินี้ บริษัทจึงยังใช้ได้ถ้าเข้าเงื่อนไข กฎกระทรวงกำหนดทรัพย์สินที่ได้รับยกเว้นฯ พ.ศ. 2562 ระบุ เช่น สิ่งปลูกสร้างที่เป็นถนน ลาน และรั้ว และบ่อในระบบบำบัดน้ำเสียที่ใช้ต่อเนื่องกับอาคาร ถ้อยคำนี้พูดถึงตัวสิ่งปลูกสร้าง ที่ดินใต้สิ่งปลูกสร้างนั้นจึงควรตรวจแยก

กิจการบางประเภทอาจได้ลดภาษีตามพระราชกฤษฎีกาลดภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2563 เช่น โรงผลิตไฟฟ้า และทรัพย์สินของผู้ประกอบการระหว่างพัฒนาเป็นโครงการจัดสรรหรือนิคมอุตสาหกรรม แต่ละรายการมีเงื่อนไขของตัวเอง

ประเภทการใช้ประโยชน์ กำหนดอัตราอย่างไร

ประเภทการใช้ประโยชน์ดูจากการใช้จริงเป็นหลัก การเป็นบริษัทอย่างเดียวไม่ได้เปลี่ยนประเภท แต่ในประเภทที่อยู่อาศัย ตัวเจ้าของมีผลต่อกลุ่มอัตรา และรายการที่ไม่รวมบางรายการก็ดูจากสถานะของเจ้าของ กฎหมายแบ่งไว้ 4 ประเภท

  • เกษตรกรรม เช่น ทำนา ทำไร่ ทำสวน เลี้ยงสัตว์ และเลี้ยงสัตว์น้ำ ตามหลักเกณฑ์ที่ประกาศ
  • ที่อยู่อาศัย ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการอยู่อาศัย รวมถึงการให้เช่าอยู่เป็นรายเดือนขึ้นไป แต่ไม่รวมบางกรณี เช่น โรงแรม ที่พักชั่วคราวที่คิดค่าตอบแทนต่ำกว่ารายเดือนซึ่งไม่ใช่โฮมสเตย์ อสังหาริมทรัพย์รอการขายของสถาบันการเงินและบริษัทบริหารสินทรัพย์ และที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างของผู้ประกอบการจัดสรรหรืออาคารชุดที่อยู่ระหว่างพัฒนาหรือสร้างเสร็จแต่ยังไม่ได้ขาย
  • อื่น การใช้ที่ไม่ใช่สองประเภทแรก เช่น สำนักงาน โรงงาน และคลังสินค้า
  • ทิ้งไว้ว่างเปล่าหรือไม่ได้ทำประโยชน์ตามควรแก่สภาพ กฎกระทรวงดูการใช้ตลอดปีที่ผ่านมา และไม่ใช้กับที่ดินระหว่างเตรียมการเพื่อทำประโยชน์ สิ่งปลูกสร้างระหว่างก่อสร้าง ทรัพย์สินที่ถูกรอนสิทธิโดยกฎหมายหรือคำสั่งศาล และทรัพย์สินที่อยู่ระหว่างคดีเรื่องกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง

อาคารหลังเดียวที่ใช้หลายประเภท ให้เก็บภาษีตามสัดส่วนการใช้ ประกาศของกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทยให้วัดพื้นที่ใช้สอยแยกตามประเภท แล้วคิดสัดส่วนต่อพื้นที่ใช้สอยรวม

อัตราตามพระราชกฤษฎีกากำหนดอัตราภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2564 สำหรับประเภทอื่นและประเภททิ้งไว้ว่างเปล่า เป็นขั้นบันไดตามมูลค่าส่วนที่เกิน และใช้ตัวเลขชุดเดียวกัน

  • ไม่เกิน 50 ล้านบาท ร้อยละ 0.3
  • ส่วนที่เกิน 50 ล้านบาท ถึง 200 ล้านบาท ร้อยละ 0.4
  • ส่วนที่เกิน 200 ล้านบาท ถึง 1,000 ล้านบาท ร้อยละ 0.5
  • ส่วนที่เกิน 1,000 ล้านบาท ถึง 5,000 ล้านบาท ร้อยละ 0.6
  • ส่วนที่เกิน 5,000 ล้านบาท ร้อยละ 0.7

ที่อยู่อาศัยของบริษัทอยู่ในกลุ่มกรณีอื่นของพระราชกฤษฎีกาเดียวกัน ขั้นแรกคือมูลค่าไม่เกิน 50 ล้านบาท ร้อยละ 0.02 ส่วนเกษตรกรรมขั้นแรกคือมูลค่าไม่เกิน 75 ล้านบาท ร้อยละ 0.01

มีสองจุดที่ทำให้ตัวเลขจริงต่างจากรายการนี้ได้ มาตรา 37 เปิดให้ อปท. ตราข้อบัญญัติเก็บสูงกว่าอัตราในพระราชกฤษฎีกาได้ แต่ไม่เกินเพดานในพระราชบัญญัติ ซึ่งประเภทอื่นและประเภทว่างเปล่าอยู่ที่ร้อยละ 1.2 และมาตรา 43 ให้เพิ่มอัตราอีกร้อยละ 0.3 ในปีที่สี่ เมื่อทิ้งไว้ว่างเปล่าหรือไม่ได้ทำประโยชน์ตามควรแก่สภาพติดต่อกัน 3 ปี แล้วเพิ่มอีกทุก 3 ปีถ้ายังเป็นเช่นนั้น รวมแล้วไม่เกินร้อยละ 3

ภาษีคิดจากราคาประเมิน ไม่ใช่ราคาในบัญชี

ฐานภาษีคือมูลค่าที่คำนวณจากราคาประเมินทุนทรัพย์ ไม่ใช่ราคาทุนหรือมูลค่าตามบัญชีในทะเบียนทรัพย์สิน อาคารที่คิดค่าเสื่อมราคาจนเหลือมูลค่าตามบัญชีน้อยจึงยังอาจมีภาษี และที่ดินที่ซื้อมานานจนราคาทุนต่ำก็ไม่ได้ใช้ราคาทุนนั้นเป็นฐาน

ตัวอย่างในหัวข้อนี้เป็นกรณีสมมติทั้งหมด ใช้อัตราตามพระราชกฤษฎีกา ไม่มีการลดภาษี และตัวเลขราคาประเมินไม่ใช่ของจริง

สำนักงานของบริษัท มูลค่าที่ใช้คำนวณของที่ดิน 20 ล้านบาท และของอาคาร 10 ล้านบาท ใช้เป็นสำนักงานทั้งหมด สองยอดรวมกันยังไม่เกิน 50 ล้านบาท จึงอยู่ในขั้นร้อยละ 0.3 ทั้งก้อน 30 ล้านบาทคูณร้อยละ 0.3 ได้ภาษี 90,000 บาท ตัวอย่างนี้คิดรวมหรือแยกก็ได้ยอดเท่ากัน ถ้ารวมกันเกิน 50 ล้านบาท ผลจะต่างกัน แบบ ภ.ด.ส. 7 มีช่องรวมราคาที่ดินกับสิ่งปลูกสร้างก่อนหักยกเว้นและคูณอัตรา แต่ตัวบทไม่ได้เขียนตรง ๆ ว่าประเภทอื่นต้องรวมเป็นฐานเดียวก่อนเข้าขั้นบันได จึงควรสอบถาม อปท.

ที่ดินสองแปลงติดกัน มาตรา 42 ให้รวมมูลค่าที่ดินหลายแปลงที่มีอาณาเขตติดต่อกันและเป็นของเจ้าของเดียวกันเป็นฐานภาษีเดียว บริษัทมีที่ดินติดกันสองแปลงในประเภทอื่น มูลค่า 30 ล้านบาทและ 40 ล้านบาท รวมเป็น 70 ล้านบาท 50 ล้านบาทแรกคูณร้อยละ 0.3 ได้ 150,000 บาท ส่วนที่เกินอีก 20 ล้านบาทคูณร้อยละ 0.4 ได้ 80,000 บาท รวม 230,000 บาท ถ้าคิดแยกแปลงจะได้ 210,000 บาท ต่างกัน 20,000 บาท

ห้องชุดให้เช่ารายเดือน บริษัทมีห้องชุดราคาประเมิน 6 ล้านบาท ให้เช่าอยู่อาศัยเป็นรายเดือน เข้าประเภทที่อยู่อาศัยกรณีอื่น 6 ล้านบาทคูณร้อยละ 0.02 ได้ 1,200 บาท ถ้าถูกบันทึกเป็นประเภทอื่น จะเป็นร้อยละ 0.3 ได้ 18,000 บาท

ราคาประเมินเองก็เปลี่ยนได้ตามรอบบัญชี พระราชบัญญัติการประเมินราคาทรัพย์สินเพื่อประโยชน์แห่งรัฐ พ.ศ. 2562 ให้ประกาศบัญชีทุกรอบ 4 ปี และขยายการใช้บัญชีเดิมได้ไม่เกิน 1 ปี บัญชีห้องชุดมีบทบัญญัติแยก เอกสารของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นปี 2569 ระบุรอบบัญชี 2566 ถึง 2569 ปีถัดไปจึงต้องตรวจว่าใช้บัญชีรอบใหม่ หรือยังใช้บัญชีเดิมต่อ ไม่ควรยกราคาประเมินของปีก่อนมาใช้โดยไม่ตรวจ

เทียบอะไรในทะเบียนก่อนวันที่ 1 มกราคม

ให้ดึงที่ดิน อาคาร และห้องชุดทุกรายการออกจากทะเบียน แล้วตรวจทีละแปลงว่าเจ้าของ ที่ตั้ง และการใช้จริงตรงกับเอกสารหรือไม่ รายการนี้เป็นคำแนะนำ ไม่ใช่ขั้นตอนที่กฎหมายบังคับ ถ้าทะเบียนยังไม่พร้อม เริ่มจากบทความ ทะเบียนทรัพย์สิน และการตรวจนับสิ้นปี ทำอย่างไรให้ตรงกับบัญชี ก่อน วันที่ 1 มกราคมใช้เหมือนกันทุกกิจการ ไม่ว่ารอบปีบัญชีจะสิ้นสุดวันใด

  1. ครบทุกรายการไหม รวมอาคารที่ค่าเสื่อมราคาครบแล้ว ที่ดินเปล่า ส่วนต่อเติม และอาคารที่บริษัทสร้างบนที่ดินเช่า แล้วเติมทรัพย์สินที่ไม่ได้อยู่ในทะเบียนทรัพย์สินถาวร เช่น ที่ดินที่กิจการบันทึกเป็นสินค้า
  2. ใครเป็นเจ้าของในวันที่ 1 มกราคม เทียบชื่อและวันรับโอนในเอกสารสิทธิกับทะเบียน และตามรายการที่จะซื้อหรือขายรอบปีใหม่ วันที่ลงบัญชีหรือวันจ่ายเงินอาจไม่ใช่วันเดียวกับวันรับโอน
  3. อยู่ในเขต อปท. ไหน เพิ่มคอลัมน์ อปท. ต่อแปลง เพื่อรู้ว่าต้องรอเอกสารจากใคร
  4. ข้อมูลตรงกับบัญชีรายการของ อปท. ไหม ระเบียบกระทรวงมหาดไทยกำหนดรายการไว้แยกกัน ที่ดินมีประเภทที่ดิน เลขที่เอกสารสิทธิ เลขที่ดิน หน้าสำรวจ เนื้อที่ และลักษณะการทำประโยชน์ สิ่งปลูกสร้างมีประเภท เลขที่ พื้นที่ ลักษณะการทำประโยชน์ และอายุ ห้องชุดมีชื่ออาคารชุด เลขที่ห้องชุด พื้นที่ และลักษณะการทำประโยชน์ ควรเก็บข้อมูลเหล่านี้ไว้เทียบ
  5. ใช้จริงอะไรตลอดปีนี้ บันทึกการใช้แยกตามประเภท อาคารที่ใช้หลายประเภทให้เก็บพื้นที่ใช้สอยของแต่ละส่วน
  6. แปลงไหนติดกัน ถ้าทะเบียนแยกตามโฉนด ฐานภาษียังอาจรวมกันได้ ให้ทำเครื่องหมายแปลงที่ติดกันและเป็นของเจ้าของเดียวกัน
  7. ที่ดินหรืออาคารไหนไม่ได้ใช้ จดว่าว่างมาตั้งแต่เมื่อไร ถ้าอยู่ระหว่างเตรียมการหรือก่อสร้าง ให้เก็บแบบแปลน คำขออนุญาต และสัญญาจ้างไว้
  8. ปีนี้เปลี่ยนการใช้ไหม มาตรา 33 ให้ผู้เสียภาษีแจ้ง อปท. ภายใน 60 วันนับแต่วันที่เปลี่ยนหรือวันที่รู้ถึงเหตุ เมื่อการเปลี่ยนนั้นทำให้อัตราสูงขึ้นหรือลดลง ประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 29 สิงหาคม 2562 ระบุกรณีที่เปลี่ยนจากประเภทหนึ่งไปอีกประเภทหนึ่ง และให้ อปท. แก้บัญชีเพื่อประเมินตามการใช้ในปีถัดไป ถ้าไม่แจ้งมีค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 10,000 บาท

รายการที่เทียบแล้วไม่ตรง ให้จดไว้และหาว่าผิดฝั่งไหน ถ้าผิดที่ทะเบียนให้แก้ตามขั้นตอนของกิจการ ถ้าผิดที่ข้อมูลของ อปท. ใช้ขั้นตอนในหัวข้อถัดไป

ตัวบทไม่ได้กำหนดว่าบริษัทต้องมีแฟ้มเอกสารแบบใด แต่พนักงานสำรวจมีอำนาจเรียกเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องจากผู้เสียภาษีได้ เอกสารของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นปี 2569 ยกตัวอย่างสำเนาเอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ สัญญาเช่าหรือสัญญาซื้อขาย ใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร และแผนผังบริเวณ จึงควรเตรียมชุดนี้ไว้ต่อแปลงตั้งแต่ก่อนสิ้นปี

เมื่อได้รับข้อมูลจาก อปท. ตรวจอะไร

เอกสารที่ควรเทียบกับทะเบียนมีสองชุด คือบัญชีรายการที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง กับหนังสือแจ้งการประเมินภาษี

บัญชีรายการ พระราชบัญญัติกำหนดให้ อปท. ประกาศบัญชีไม่น้อยกว่า 30 วัน และส่งข้อมูลให้ผู้เสียภาษีแต่ละราย แต่ไม่ได้กำหนดเดือน ระเบียบกระทรวงมหาดไทยกำหนดให้ส่งข้อมูลภายในเดือนพฤศจิกายน ส่วนปี 2569 เอกสารของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นให้เร่งปิดประกาศบัญชีให้เสร็จภายในเดือนมกราคม 2569 หรือภายในเวลาที่ผู้บริหารท้องถิ่นขยาย

เอกสารฉบับเดียวกันยังระบุว่า ถ้า อปท. ส่งข้อมูลบัญชีรายการแล้วแต่ผู้เสียภาษีไม่ได้รับ อปท. ยังแจ้งการประเมินได้ เพราะเป็นขั้นตอนแยกกัน การไม่ได้รับบัญชีรายการจึงไม่ได้แปลว่าปีนั้นไม่มีการประเมิน ถ้าเลยช่วงแจ้งการประเมินของปีนั้นแล้วยังไม่ได้รับหนังสือ ควรสอบถาม อปท.

ถ้าเห็นว่าบัญชีไม่ถูกต้อง มาตรา 32 ให้ยื่นคำร้องต่อผู้บริหารท้องถิ่นเพื่อขอแก้ไข และให้ผู้บริหารท้องถิ่นแจ้งผลภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับคำร้อง มาตรานี้ไม่ได้กำหนดเส้นตายของผู้เสียภาษี แต่เอกสารฉบับเดียวกันแนะนำ อปท. ว่าควรกำหนดเวลาตรวจไม่น้อยกว่า 15 วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือ จึงควรอ่านหนังสือนั้นและยื่นโดยเร็ว

หนังสือแจ้งการประเมิน กฎหมายกำหนดว่าอย่างน้อยต้องมีรายการที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้าง ราคาประเมินทุนทรัพย์ อัตราภาษี และจำนวนภาษี ให้เทียบรายการกับทะเบียน เทียบอัตรากับประเภทการใช้จริง และคิดเลขซ้ำ ถ้าเห็นว่าไม่ถูกต้อง มาตรา 73 ให้ยื่นคำร้องคัดค้านภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง และการคัดค้านไม่ทุเลาการชำระภาษี เว้นแต่ได้รับคำสั่งให้ทุเลา ไม่ควรถือว่าคำร้องขอแก้บัญชีที่ยื่นไว้ครอบคลุมการประเมินด้วย ขั้นตอนหลังจากนั้นอยู่นอกขอบเขตของบทความนี้

กำหนดเวลาตามกฎหมาย และประกาศของแต่ละปี

ตามพระราชบัญญัติ ผู้เสียภาษีชำระภายในเดือนเมษายน แต่กำหนดจริงของแต่ละปีอาจเลื่อน ลำดับตามตัวบทคือ

  • วันที่ 1 มกราคม ชี้ตัวผู้มีหน้าที่เสียภาษีของปีนั้น
  • ก่อนวันที่ 1 กุมภาพันธ์ อปท. ประกาศราคาประเมินทุนทรัพย์ อัตราภาษี และรายละเอียดของปีนั้น
  • ภายในเดือนกุมภาพันธ์ อปท. ส่งแบบแจ้งการประเมิน
  • ภายในเดือนเมษายน ผู้เสียภาษีชำระภาษี

กำหนดเหล่านี้เลื่อนได้ มาตรา 14 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยขยายหรือเลื่อนกำหนดเวลาเป็นการทั่วไปได้ ปี 2569 เอกสารของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอ้างประกาศขยายเวลาของกระทรวงมหาดไทย และระบุให้แจ้งการประเมินภายในเดือนเมษายน 2569 และชำระภายในเดือนมิถุนายน 2569 หรือภายในเวลาที่ผู้บริหารท้องถิ่นขยาย

ดังนั้นอย่าใช้วันที่ของปีก่อนวางแผนจ่ายเงิน ให้ตรวจประกาศของปีนั้นและอ่านกำหนดชำระในหนังสือแจ้งการประเมินทุกฉบับ การลดภาษีบางปีก็ออกเป็นพระราชกฤษฎีกาแยกต่างหาก เช่น ของปีภาษี 2566 จึงต้องตรวจว่าปีนั้นมีฉบับของตัวเองหรือไม่

บทความนี้เรียบเรียงตาม พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 และกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้อง ณ ปี 2569 ตัวอย่างเป็นกรณีสมมติ รายการตรวจเป็นคำแนะนำ ไม่ใช่ข้อกฎหมาย กำหนดเวลา อัตรา และการลดภาษีอาจต่างกันตามปีและท้องถิ่น แนะนำให้ตรวจสอบกับ อปท. ที่ทรัพย์สินตั้งอยู่ หรือปรึกษาที่ปรึกษาภาษีของกิจการก่อนดำเนินการ

เปิดอ่านเอกสารต้นฉบับ: หน้ารวมกฎหมายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง

คำถามที่พบบ่อย

บริษัทต้องเสียภาษีที่ดิน และสิ่งปลูกสร้างไหม

ต้องเสีย ถ้าบริษัทเป็นเจ้าของที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างอยู่ในวันที่ 1 มกราคมของปีนั้น และทรัพย์สินไม่เข้าข้อยกเว้น พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 กำหนดให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีคือบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ผู้จัดเก็บคือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ทรัพย์สินตั้งอยู่

บริษัทได้ยกเว้น 50 ล้านบาทเหมือนบุคคลธรรมดาไหม

ไม่ได้ พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 40 และ 41 เขียนสิทธินี้ไว้สำหรับเจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดา ทรัพย์สินในชื่อบริษัทจึงไม่มีมูลค่าให้หักตามสองมาตรานี้ ภาษีคิดจากฐานภาษีตั้งแต่บาทแรก แม้ใช้เกษตรกรรมหรือใช้เป็นที่อยู่อาศัยจริง

บริษัทขายที่ดินวันที่ 2 มกราคม ใครเสียภาษีของปีนั้น

บริษัทผู้ขายเป็นผู้เสียภาษีของปีนั้น เพราะ พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 9 ให้ผู้เป็นเจ้าของหรือครอบครองในวันที่ 1 มกราคมเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีสำหรับปีนั้น ส่วนการตกลงเฉลี่ยภาษีในสัญญาซื้อขายเป็นเรื่องระหว่างคู่สัญญา

ภาษีที่ดินคิดจากราคาทุน ในทะเบียนทรัพย์สินไหม

ไม่ใช่ พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 35 ให้คำนวณมูลค่าจากราคาประเมินทุนทรัพย์ของที่ดิน สิ่งปลูกสร้าง หรือห้องชุด อาคารที่มีมูลค่าตามบัญชีเหลือน้อยจึงยังอาจมีภาษี ทะเบียนทรัพย์สินใช้ตรวจรายการและการใช้ประโยชน์ ไม่ใช่ใช้เป็นฐานภาษี

ก่อนสิ้นปี ควรเทียบอะไรในทะเบียนทรัพย์สิน เรื่องภาษีที่ดิน

ควรเทียบว่าที่ดิน อาคาร และห้องชุดครบทุกรายการไหม ใครเป็นเจ้าของในวันที่ 1 มกราคม อยู่ในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใด เลขเอกสารสิทธิและเนื้อที่ตรงกับเอกสารหรือไม่ การใช้จริงเป็นประเภทใด แปลงใดติดกันและเป็นของเจ้าของเดียวกัน และแปลงใดไม่ได้ใช้ รายการนี้เป็นคำแนะนำ พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 ไม่ได้บังคับเป็นขั้นตอน

ต้องชำระภาษีที่ดิน และสิ่งปลูกสร้าง ภายในเดือนไหน

พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 46 กำหนดให้ชำระภายในเดือนเมษายน แต่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยขยายกำหนดเวลาเป็นการทั่วไปได้ เอกสารของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นปี 2569 ระบุให้ชำระภายในเดือนมิถุนายน 2569 หรือภายในเวลาที่ผู้บริหารท้องถิ่นขยาย ปีอื่นให้ตรวจประกาศของปีนั้นและกำหนดชำระในหนังสือแจ้งการประเมิน

เกี่ยวกับผู้เขียน

บุณฑริก กลิ่นภักดี

ที่ปรึกษาฝ่ายภาษีบริษัทข้ามชาติ และที่ปรึกษาการประกอบธุรกิจให้กับผู้ประกอบการ SMEs

อบรม CPD ออนไลน์กับ cpdclass

รอบนี้เปิดรับ 3 หลักสูตร รวม 8 ชั่วโมง (บัญชี 3 จรรยาบรรณ 1 อื่นๆ 4) ค่าอบรมรวม 700 บาท (รวม VAT) สมัครได้ถึง 20 ธ.ค. 2569

ดูคอร์สอบรมออนไลน์ของ cpdclass เรียนจบและเจ้าหน้าที่ตรวจยืนยันตัวตน รับหนังสือรับรองไว้แจ้งชั่วโมงด้วยตนเอง

ดูหลักสูตรและราคา

บทความที่เกี่ยวข้อง

ปกบทความภาษีป้าย คำนวณอย่างไร ภาพป้ายหน้าร้านพร้อมเส้นวัดความกว้างและความยาวเป็นเซนติเมตร
ภาษีอากร

ภาษีป้าย คำนวณอย่างไร ป้ายแบบไหนเสียเท่าไร

คู่มือภาษีป้ายสำหรับผู้ทำบัญชีและเจ้าของกิจการที่มีหน้าร้าน ป้ายแบบไหนต้องเสีย ป้ายใดได้ยกเว้น วัดพื้นที่และปัดเศษอย่างไร จัดประเภทป้ายตามอักษรไทย อัตราตามกฎกระทรวง ตัวอย่างคำนวณ กำหนดยื่นเดือนมีนาคม และกรณีติดตั้งหรือเปลี่ยนป้ายระหว่างปี

Sornron Thongprasert
ปกบทความลูกหนี้การค้าก่อนปิดงบ การ์ดทางบัญชีกับทางภาษีคั่นด้วยเครื่องหมายไม่เท่ากับ
บัญชี

การจัดการลูกหนี้การค้าก่อนปิดงบ ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ และตัดหนี้สูญอย่างไร

คู่มือจัดการลูกหนี้การค้าก่อนปิดงบ สำหรับผู้ทำบัญชีและเจ้าของกิจการ SME ที่ใช้มาตรฐาน NPAEs ตั้งแต่กระทบยอด ทำรายงานอายุลูกหนี้ ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ตัดหนี้สูญและหนี้สูญได้รับคืน หนี้สูญกี่บาทต้องฟ้องตามกฎกระทรวงฉบับที่ 186 การแบ่งหน้าที่ ตัวอย่างบันทึกบัญชี และเช็กลิสต์

Sornron Thongprasert
ปกบทความยื่นแบบและชำระภาษีสรรพสามิต แสดงปฏิทินเดือนถัดไปที่ไฮไลต์วันที่ 15 พร้อมข้อความว่าสถานบริการและงบเดือนยื่นภายในวันที่ 15 ส่วนผู้ผลิตหลักทั่วไปยื่นก่อนนำสินค้าออก
ภาษีอากร

ยื่นแบบและชำระภาษีสรรพสามิต เมื่อไร ที่ไหน ใช้แบบอะไร ยื่นช้าเสียอะไร พร้อมเช็กลิสต์ประจำเดือนสำหรับนักบัญชี

คู่มือยื่นแบบและชำระภาษีสรรพสามิตสำหรับผู้ทำบัญชีและผู้ประกอบการที่จดทะเบียนแล้ว แยกกำหนดเวลาตามมาตรา 54 ทั้งสินค้าผลิตในประเทศ สินค้านำเข้า และสถานบริการ การวางหลักประกันตามมาตรา 58 สถานที่ยื่นและการยื่นทางอินเทอร์เน็ต บัญชีประจำวันและงบเดือน เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และเช็กลิสต์ประจำเดือน

บุณฑริก กลิ่นภักดี