ทดสอบผู้ทำบัญชีรายใหม่ 2569 ใครต้องสอบ สอบอะไร กี่ข้อ ผ่านกี่เปอร์เซ็นต์ และขั้นตอนจนแจ้งเป็นผู้ทำบัญชี

บทความนี้ไล่ตั้งแต่ใครต้องสอบ สอบอะไร เกณฑ์ผ่าน และควรอ่านเอกสารอะไร ไปจนถึงลำดับขั้นจนกรมพัฒนาธุรกิจการค้ารับแจ้งเป็นผู้ทำบัญชี และ CPD ปีแรกเริ่มเมื่อไร โดยไม่มีแนวข้อสอบหรือเฉลย

ผู้ทำบัญชีรายใหม่ต้องสอบไหม ใครต้องทดสอบ ใครไม่ต้อง

ต้องสอบ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 การผ่านการทดสอบเป็นคุณสมบัติข้อหนึ่งของผู้ทำบัญชี ผู้ที่จะแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีรายใหม่จึงต้องสอบผ่านก่อน

ที่มาคือประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. 2568 ข้อ 5 (6) และเอกสารคำถาม-คำตอบประกอบประกาศของกรมฯ (ข้อมูล ณ วันที่ 24 พฤศจิกายน 2568) ข้อ 4 ระบุว่าเริ่มทดสอบตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569

กลุ่มที่ต้องทดสอบตามคำถาม-คำตอบข้อ 5

• ผู้ทำบัญชีใหม่ คือผู้ที่ประสงค์จะเป็นผู้ทำบัญชีและแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีต่อกรมฯ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569
• ผู้ที่ไม่มีสถานะหรือขาดคุณสมบัติเมื่อประกาศมีผล ได้แก่ ผู้ที่ไม่ได้ต่ออายุสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีของปี 2569 ภายในวันที่ 31 ธันวาคม 2568 และผู้ที่ยกเลิกเป็นผู้ทำบัญชีแล้วขอกลับมาในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2569

กลุ่มที่ไม่ต้องทดสอบ

• ผู้ทำบัญชีเดิมที่ยังคงสถานะ คำถาม-คำตอบข้อ 6 ตอบว่า ผู้ที่เคยแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีกับกรมฯ และยังคงมีสถานะ ไม่ขาดคุณสมบัติ เช่น ไม่ขาดต่ออายุสมาชิกสภาฯ ไม่ต้องเข้ารับการทดสอบ ตรงกับบทเฉพาะกาลข้อ 7 ที่ให้ผู้เป็นผู้ทำบัญชีอยู่ในวันที่ประกาศมีผลถือเป็นผู้ทำบัญชีตามประกาศนี้
• ผู้ที่เคยสอบผ่านแล้ว แจ้งยกเลิกเอง และกลับมาภายใน 1 ปี ประกาศข้อ 6 (7) ยกเว้นการทดสอบใหม่เฉพาะผู้ที่ยกเลิกไม่เกิน 1 ปีนับแต่วันที่แจ้งยกเลิก และเคยผ่านการทดสอบแล้ว ถ้าเกิน 1 ปีหรือไม่เคยทดสอบ คำถาม-คำตอบข้อ 27 ให้เข้ารับการทดสอบ

ผู้ทำบัญชีที่ลืมต่ออายุสมาชิกของปี 2569 คำถาม-คำตอบข้อ 7 ให้สมัครสมาชิกใหม่และแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีใหม่โดยต้องผ่านการทดสอบ เรื่องกำหนดต่ออายุแต่ละปีอ่านได้ที่ ต่ออายุสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีออนไลน์ ผู้ทำบัญชีต้องทำภายในเมื่อไร

สอบ CPD กับการทดสอบผู้ทำบัญชี ต่างกันอย่างไร

เป็นคนละเรื่องกัน การทดสอบผู้ทำบัญชีของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าเป็นคุณสมบัติก่อนเป็นผู้ทำบัญชี ส่วนการสอบท้ายหลักสูตร e-Learning เป็นเงื่อนไขของการนับชั่วโมง CPD ที่ผู้ทำบัญชีต้องเก็บหลังเป็นผู้ทำบัญชีแล้ว คำว่า "สอบ CPD" อาจหมายถึงได้ทั้งสองแบบ จึงควรแยกให้ออกก่อนเตรียมตัว

• การทดสอบผู้ทำบัญชี กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเป็นผู้กำหนด ตามประกาศ พ.ศ. 2568 ข้อ 5 (6) และหลักเกณฑ์การทดสอบของกรมฯ ทดสอบทางระบบงานผู้ทำบัญชี ผลสอบใช้เพื่อแจ้งเป็นผู้ทำบัญชี
• การทดสอบท้ายหลักสูตร e-Learning สภาวิชาชีพบัญชีเป็นผู้กำหนดเกณฑ์ ประกาศสภาวิชาชีพบัญชีที่ 29/2568 ข้อ 4 ให้นับเป็นชั่วโมงที่เป็นทางการได้เมื่อเป็นหลักสูตรที่สภาฯ ให้ความเห็นชอบ จัดโดยผู้จัดที่สภาฯ ให้ความเห็นชอบ และผู้เรียนสอบผ่านด้วยคะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60

ทั้งสองแบบใช้เกณฑ์ร้อยละ 60 เหมือนกัน แต่อยู่ใต้กติกาคนละฉบับ ผู้ที่ยังไม่ได้เป็นผู้ทำบัญชีจึงควรเตรียมตัวตามหลักเกณฑ์ของกรมฯ ในหัวข้อถัดไป

สอบอะไร ขอบเขตข้อสอบ 4 หมวดและสัดส่วน

ข้อสอบแบ่งเป็น 4 หมวด ตามหลักเกณฑ์การทดสอบทางระบบงานผู้ทำบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Accountant) ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าออกเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2568

1. พ.ร.บ.การบัญชีและกฎหมายที่ออกภายใต้ ร้อยละ 30 รวมถึงประกาศกรมฯ เรื่องคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. 2568 วัตถุประสงค์คือให้ทราบหน้าที่ของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีและผู้ทำบัญชี หลักเกณฑ์การจัดทำบัญชีและงบการเงิน เช่น การปิดบัญชี รูปแบบและองค์ประกอบของงบการเงิน การนำส่งงบการเงิน บทกำหนดโทษ อำนาจของหน่วยงานกำกับดูแลและสารวัตรบัญชี และคุณสมบัติกับเงื่อนไขของผู้ทำบัญชี
2. พ.ร.บ.วิชาชีพบัญชีและจรรยาบรรณ ร้อยละ 20 แบ่งเป็นพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 และกฎหมายที่ออกภายใต้ ร้อยละ 10 กับจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีร้อยละ 10 ครอบคลุมการเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชี บทบาทหน้าที่ของสภาฯ การกำกับดูแลผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี การกำหนดมาตรฐานการบัญชี และจรรยาบรรณ
3. หลักการบัญชีเบื้องต้นและมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ร้อยละ 30 สำหรับการจัดทำบัญชีและงบการเงิน
4. กฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำบัญชีและงบการเงิน ร้อยละ 20 แบ่งเป็นประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 22 หุ้นส่วนและบริษัท ร้อยละ 10 พระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 ร้อยละ 5 และพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ร้อยละ 5

สอบกี่ข้อ กี่นาที ผ่านกี่เปอร์เซ็นต์ ผลสอบมีอายุเท่าไร

ข้อสอบปรนัยแบบเลือกตอบ 60 ข้อ เวลา 90 นาที ต้องได้คะแนนไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 และผลสอบมีอายุ 1 ปีนับแต่วันที่ผ่าน

รายละเอียดตามหลักเกณฑ์การทดสอบข้อ 4 และคำถาม-คำตอบข้อ 13 ถึงข้อ 15

• ผลจากระบบเป็นที่สิ้นสุด หลักเกณฑ์ระบุว่าผลที่ปรากฏจากระบบถือเป็นผลการทดสอบอย่างเป็นทางการและเป็นที่สิ้นสุด
• ไม่แจ้งภายใน 1 ปี ถ้าไม่แจ้งเป็นผู้ทำบัญชีภายใน 1 ปีนับแต่วันที่ผ่าน ต้องทดสอบใหม่
• สอบไม่ผ่าน ครั้งแรกไม่ผ่านมีโอกาสทดสอบได้อีกครั้ง ถ้าครบ 2 ครั้งยังไม่ผ่าน ต้องเว้นระยะไปอีก 30 วัน จึงเริ่มทดสอบใหม่ได้

ผู้เข้าทดสอบต้องลงทะเบียนขอรับชื่อผู้ใช้งานระบบงานผู้ทำบัญชีเพื่อใช้เข้าทดสอบ (หลักเกณฑ์ข้อ 1 และคำถาม-คำตอบข้อ 11) ระบบอยู่ที่ ระบบงานผู้ทำบัญชี (e-Accountant) ส่วนวิธีเข้าสู่ระบบและงานในระบบหลังเป็นผู้ทำบัญชีแล้ว อ่านได้ที่ ระบบผู้ทำบัญชี (e-Accountant) เข้าสู่ระบบ เช็กสถานะ และแจ้งชั่วโมง CPD

ควรอ่านเอกสารอะไรก่อนทดสอบ

หน้าสุดท้ายของหลักเกณฑ์เป็นรายการ "เอกสารประกอบการศึกษา" แยกตามหมวด สรุปชื่อได้ดังนี้

• หมวด พ.ร.บ.การบัญชี พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 · กฎกระทรวงว่าด้วยการยกเว้นไม่ต้องจัดให้งบการเงินได้รับการตรวจสอบและแสดงความเห็นโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต พ.ศ. 2544 · ประกาศกรมฯ เรื่องคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. 2568 · เรื่องกำหนดชนิดของบัญชีที่ต้องจัดทำฯ พ.ศ. 2544 และ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2552 · เรื่องกำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน พ.ศ. 2566 และคำชี้แจง · หลักเกณฑ์และวิธีการยื่นงบการเงินและแนวทางปฏิบัติ (ฉบับล่าสุด) · และหลักเกณฑ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Permit) พ.ศ. 2561 เรื่องเปลี่ยนรอบปีบัญชี เก็บบัญชีไว้ที่อื่น แจ้งบัญชีสูญหาย และส่งมอบบัญชี
• หมวด พ.ร.บ.วิชาชีพบัญชีและจรรยาบรรณ พระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 · กฎกระทรวงกำหนดหลักประกันความรับผิดต่อบุคคลที่สามของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2553 · ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชีว่าด้วยสมาชิก และว่าด้วยค่าบำรุงสมาชิกและค่าธรรมเนียม · ข้อบังคับว่าด้วยจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี และคู่มือประมวลจรรยาบรรณ (ข้อบังคับและคู่มือทั้งสี่รายการนี้ หลักเกณฑ์ระบุว่าใช้ฉบับล่าสุด)
• หมวดหลักการบัญชี มาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS) · มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for NPAEs) · เว็บไซต์สภาวิชาชีพบัญชี หัวข้อมาตรฐานการรายงานทางการเงิน
• หมวดกฎหมายอื่น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 22 · พระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 · พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 พร้อมกฎกระทรวงเรื่องทุนขั้นต่ำ (พ.ศ. 2562) กฎกระทรวงเรื่องธุรกิจบริการที่ไม่ต้องขออนุญาต และประกาศกรมฯ เรื่องการแจ้งขอมีเลขประจำตัวนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ (พ.ศ. 2564)

เอกสารที่ระบุ "ฉบับล่าสุด" ควรตรวจปีก่อนอ่าน ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชีว่าด้วยสมาชิก และว่าด้วยจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี ฉบับที่ใช้บังคับตอนนี้เป็นฉบับ พ.ศ. 2569 ทั้งคู่ มีผลวันที่ 16 กรกฎาคม 2569 แทนฉบับ พ.ศ. 2556 และ พ.ศ. 2561 ตามลำดับ ซึ่งออกหลังวันที่ของหลักเกณฑ์การทดสอบ

คุณสมบัติที่ต้องมีคู่กับการสอบผ่าน

สอบผ่านอย่างเดียวยังไม่พอ ประกาศข้อ 5 กำหนดคุณสมบัติของผู้ทำบัญชีไว้ 6 ข้อ และการทดสอบเป็นข้อสุดท้าย

1. มีภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร
2. มีความรู้ภาษาไทยเพียงพอที่จะทำหน้าที่เป็นผู้ทำบัญชีได้
3. มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามที่จะประกอบวิชาชีพเป็นผู้ทำบัญชี และต้องเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีหรือขึ้นทะเบียนไว้กับสภาวิชาชีพบัญชี ตามพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547
4. ไม่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกจากความผิดตามที่กำหนดในมาตรา 39 (3) แห่งพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 เว้นแต่ต้องคำพิพากษาหรือพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี
5. มีคุณวุฒิการศึกษาตามขนาดของกิจการที่จะทำบัญชีให้
6. ผ่านการทดสอบทางระบบงานผู้ทำบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ หรือตามหลักเกณฑ์ที่กรมฯ กำหนด

วุฒิการศึกษาตามขนาดกิจการ

• ไม่ต่ำกว่าอนุปริญญาหรือ ปวส. ทางการบัญชีหรือเทียบเท่า ใช้กับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนและบริษัทจำกัดตามกฎหมายไทย ที่ ณ วันสิ้นรอบปีบัญชีที่ผ่านมามีทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท (ข้อ 5 (5) (ก)) ถ้าภายหลังรายการใดเกินเกณฑ์ ยังเป็นผู้ทำบัญชีของกิจการนั้นต่อได้อีก 2 ปีนับแต่วันสิ้นรอบปีบัญชีที่มีการเปลี่ยนแปลง
• ไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชีหรือเทียบเท่า หรือวุฒิอื่นเทียบเท่าปริญญาตรีสาขาวิชาการบัญชีที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง ใช้กับห้างหุ้นส่วนและบริษัทที่เกินเกณฑ์ข้างต้น บริษัทมหาชนจำกัด นิติบุคคลต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจในประเทศไทย และกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร (ข้อ 5 (5) (ข))
• กิจการที่เริ่มทำบัญชีรอบปีบัญชีแรก ให้พิจารณาวุฒิด้วยเกณฑ์ทุนจดทะเบียน (ข้อ 5 (5) (ค))

สมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีมาก่อนการทดสอบ

คำถาม-คำตอบข้อ 10 และข้อ 11 ระบุว่าต้องเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีก่อนจึงจะเข้าทดสอบได้ ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชี ว่าด้วยสมาชิก พ.ศ. 2569 แบ่งประเภทสมาชิกตามคุณสมบัติซึ่งรวมถึงวุฒิการศึกษา เช่น สมาชิกสามัญใช้วุฒิวิชาการบัญชีไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีหรือวุฒิอื่นที่สภาฯ รับรองหรือกำหนด (ข้อ 5) ส่วนสมาชิกสมทบรับผู้สำเร็จการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรีแต่ไม่ต่ำกว่า ปวส. ทางด้านการบัญชี หรืออนุปริญญาทางการบัญชี เป็นต้น (ข้อ 7) ประเภทสมาชิกเป็นเกณฑ์ของสภาฯ ส่วนวุฒิตามขนาดกิจการเป็นเกณฑ์ของกรมฯ จึงควรตรวจให้ผ่านทั้งสองเกณฑ์

ขั้นตอนเป็นผู้ทำบัญชีรายใหม่ ตั้งแต่สมัครสมาชิก ลงทะเบียนในระบบ ทดสอบ จนกรมฯ รับแจ้ง

คำว่า "ขึ้นทะเบียน" ในประกาศข้อ 5 (3) คือการขึ้นทะเบียนไว้กับสภาวิชาชีพบัญชี เป็นอีกทางหนึ่งนอกจากการเป็นสมาชิก ส่วนขั้นที่ทำกับกรมฯ ประกาศใช้คำว่า "แจ้ง" เป็นผู้ทำบัญชี คำถาม-คำตอบข้อ 10 และข้อ 11 พูดถึงเฉพาะสมาชิกเมื่อพูดถึงการเข้าทดสอบ ผู้ที่ตั้งใจใช้ทางขึ้นทะเบียนจึงควรสอบถามกรมพัฒนาธุรกิจการค้าก่อน

ผู้เขียนเรียบเรียงจากประกาศ หลักเกณฑ์การทดสอบ และคำถาม-คำตอบของกรมฯ ได้ 6 ขั้น ส่วนภาพสรุป "6 ขั้นตอน สำหรับผู้ที่ประสงค์แจ้งเป็นผู้ทำบัญชี" ที่กรมฯ เผยแพร่ในระบบงานผู้ทำบัญชีแบ่งขั้นต่างจากนี้ คือรวมการเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีไว้ในขั้นตรวจสอบคุณสมบัติเบื้องต้น และมีขั้นเข้าสู่ระบบเพิ่มอีกขั้น

1. ตรวจคุณสมบัติตามประกาศข้อ 5 โดยเฉพาะวุฒิให้ตรงกับขนาดของกิจการที่จะรับทำบัญชีให้
2. สมัครเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชี (คำถาม-คำตอบข้อ 10 และข้อ 11)
3. ลงทะเบียนขอรับชื่อผู้ใช้งานระบบงานผู้ทำบัญชีเพื่อใช้เข้าทดสอบ (หลักเกณฑ์ข้อ 1)
4. ทดสอบทางระบบงานผู้ทำบัญชีให้ผ่าน (ประกาศข้อ 5 (6))
5. แจ้งเป็นผู้ทำบัญชีต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าทางระบบงานผู้ทำบัญชี (ประกาศข้อ 5 วรรคหนึ่ง) ภายใน 1 ปีนับแต่วันที่สอบผ่าน ไม่อย่างนั้นต้องทดสอบใหม่ (คำถาม-คำตอบข้อ 14)
6. เมื่อกรมฯ รับแจ้งแล้ว ตรวจหลักฐานหนังสือรับแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีได้จากระบบงานผู้ทำบัญชี (คำถาม-คำตอบข้อ 2)

จากนั้นผู้ทำบัญชีต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขในประกาศข้อ 6 (คำถาม-คำตอบข้อ 1) เช่น แจ้งการรับและการยกเลิกทำบัญชีภายใน 30 วันนับแต่วันที่รับหรือวันที่ยกเลิก ยืนยันการทำบัญชีหลังวันสิ้นรอบปีบัญชีก่อนผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีนำส่งงบการเงิน รับทำบัญชีได้ไม่เกิน 100 งบการเงินต่อปีปฏิทิน และเข้ารับ CPD ตามหัวข้อถัดไป

CPD ปีแรกของผู้ทำบัญชีรายใหม่ เริ่มเมื่อไร

ไม่ต้องเก็บ CPD ก่อนแจ้งเป็นผู้ทำบัญชี และถ้าแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีในปีแรกโดยกรมฯ รับแจ้งระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม ถึง 31 ธันวาคม ให้เริ่มเก็บในปีถัดไป

คำถาม-คำตอบข้อ 21 อธิบายว่า CPD ไม่ใช่คุณสมบัติของผู้ทำบัญชี แต่เป็นเงื่อนไขที่ต้องปฏิบัติหลังจากเป็นผู้ทำบัญชีแล้ว

ประกาศข้อ 6 (4) กำหนด CPD ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปีปฏิทิน โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับการบัญชีไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง และจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง "เว้นแต่ผู้ทำบัญชีที่แจ้งเป็นผู้ทำบัญชีในปีแรกและมีระยะเวลาหลังจากวันที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ารับแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีน้อยกว่า 3 เดือนนับถึงวันสิ้นปีปฏิทิน ให้เข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีในปีถัดไป" คำถาม-คำตอบข้อ 23 อธิบายว่าช่วงนี้คือกรมฯ รับแจ้งระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม ถึง 31 ธันวาคม

ตัวอย่างการอ่าน (สมมติวันที่)

• กรมฯ รับแจ้งวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 อยู่ในช่วงข้อยกเว้น จึงเริ่มเข้ารับ CPD ในปี 2570
• กรมฯ รับแจ้งวันที่ 15 สิงหาคม 2569 ไม่อยู่ในช่วงข้อยกเว้น จึงต้องเข้ารับ CPD ของปี 2569 ตามเกณฑ์ข้อ 6 (4) คือไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมง ด้านบัญชีไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง และจรรยาบรรณไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง

วันที่ที่ใช้ตัดสินคือวันที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ารับแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีตามถ้อยคำข้อ 6 (4) ไม่ใช่วันที่สอบผ่าน

เมื่อถึงปีที่ต้องเก็บ ชั่วโมงต้องแจ้งหลังทำกิจกรรมและไม่เกินวันสิ้นปีปฏิทิน (ประกาศข้อ 6 (5)) คำถาม-คำตอบข้อ 24 ระบุว่าแจ้งได้ 2 ช่องทาง คือระบบงานผู้ทำบัญชี (e-Accountant) หรือระบบ CPD ออนไลน์ของสภาวิชาชีพบัญชี และควรตรวจให้สถานะการแจ้งเป็น "อนุมัติ" ถ้าเก็บไม่ครบ ต้องชดเชยในปีถัดไป (ประกาศข้อ 6 (4) วรรคสอง) และคำถาม-คำตอบข้อ 22 และข้อ 25 อธิบายว่ามีโทษปรับเป็นพินัย รายละเอียดอ่านได้ที่ เกณฑ์ CPD ผู้ทำบัญชี 2569 เปลี่ยนอะไรบ้าง

ข้อควรระวังสำหรับผู้ที่กำลังจะเป็นผู้ทำบัญชี

เนื้อหาส่วนนี้เป็นข้อสังเกตของผู้เขียนจากการอ่านประกาศและเอกสารของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ไม่ใช่ถ้อยคำในประกาศ

• สอบเมื่อพร้อมจะแจ้งเป็นผู้ทำบัญชี ผลสอบมีอายุ 1 ปีนับแต่วันที่ผ่าน จึงควรวางแผนให้แจ้งเป็นผู้ทำบัญชีได้ภายในช่วงนั้น
• ได้บัตรสมาชิกช่วงปลายปี ต้องต่ออายุของปีถัดไปภายในปีเดียวกัน ข้อบังคับว่าด้วยสมาชิก พ.ศ. 2569 ข้อ 12 ให้สมาชิกภาพปีแรกเริ่มวันที่นายทะเบียนออกบัตรประจำตัวสมาชิกจนถึงวันที่ 31 ธันวาคมของปีนั้น และข้อ 13 ให้ชำระค่าบำรุงของปีต่อไปล่วงหน้าภายในวันทำการสุดท้ายของปี ถ้าชำระด้วยการโอนผ่านธนาคารหรือทางอินเทอร์เน็ตชำระได้ถึงวันสิ้นปี รายละเอียดอยู่ที่ ต่ออายุสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีออนไลน์
• จดวันที่กรมฯ รับแจ้งไว้ วันนี้เป็นตัวตัดสินว่าปีแรกต้องเข้ารับ CPD หรือเริ่มปีถัดไป

ส่วนเรื่องเก็บชั่วโมง เมื่อถึงปีที่ต้องเก็บ ชั่วโมงจากหลักสูตร e-Learning นับเป็นชั่วโมงของปีที่สอบผ่านท้ายหลักสูตร (ประกาศสภาวิชาชีพบัญชีที่ 29/2568 ข้อ 5) จึงควรเรียนและสอบในปีที่ต้องเก็บ วิธีตรวจว่าหลักสูตรนับด้านไหนกี่ชั่วโมงอยู่ที่ ตรวจสอบหลักสูตร CPD นับชั่วโมงได้ไหม ด้านไหน กี่ชั่วโมง

สำหรับผู้ที่ต้องเก็บชั่วโมงของปี 2569 (กรมฯ รับแจ้งเป็นผู้ทำบัญชีก่อนวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ตามประกาศข้อ 6 (4) และคำถาม-คำตอบข้อ 23) หลักสูตร ความรู้พื้นฐานของระบบการควบคุมภายในสำหรับนักบัญชี ของ cpdclass นับด้านบัญชี 3 ชั่วโมง ค่าอบรม 300 บาท รอบไตรมาส 4/2569 สมัครได้ถึงวันที่ 18 ธันวาคม 2569 และเข้าเรียนได้ไม่เกินวันที่ 31 ธันวาคม 2569 หลักสูตรเดียวยังไม่ครบ 12 ชั่วโมง และด้านบัญชียังไม่ถึง 6 ชั่วโมง หนังสือรับรองออกหลังเจ้าหน้าที่ตรวจภาพยืนยันตัวตนระหว่างเรียน และวันสุดท้ายของการเข้าเรียนเป็นวันเดียวกับกำหนดแจ้งชั่วโมง จึงควรเรียนให้จบล่วงหน้า ดูหลักสูตรทั้งหมดได้ที่ หน้าหลักสูตรของ cpdclass

บทความนี้อ้างอิงข้อกฎหมายจากประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. 2568 ข้อ 5 ข้อ 6 และข้อ 7 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนพิเศษ 346 ง หน้า 35 วันที่ 29 ตุลาคม 2568 มีผลใช้บังคับ 1 มกราคม 2569 ยกเลิกฉบับ พ.ศ. 2557 และ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2559) หลักเกณฑ์การทดสอบทางระบบงานผู้ทำบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Accountant) ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2568 ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชี ว่าด้วยสมาชิก พ.ศ. 2569 ข้อ 5 ข้อ 7 ข้อ 12 และข้อ 13 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนพิเศษ 174 ง หน้า 15 วันที่ 15 กรกฎาคม 2569 มีผลใช้บังคับ 16 กรกฎาคม 2569 ยกเลิกฉบับ พ.ศ. 2556) ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชี ว่าด้วยจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2569 (เล่มและตอนเดียวกัน หน้า 19 มีผลใช้บังคับ 16 กรกฎาคม 2569 ยกเลิกฉบับ พ.ศ. 2561) และประกาศสภาวิชาชีพบัญชีที่ 29/2568 ข้อ 4 และข้อ 5 (มีผลใช้บังคับ 1 มกราคม 2569 ยกเลิกฉบับที่ 28/2567)

คำอธิบายหลายเรื่อง เช่น กลุ่มที่ต้องทดสอบ การเป็นสมาชิกก่อนสอบ อายุผลสอบ ช่วงวันที่ของข้อยกเว้น CPD ปีแรก โทษปรับเป็นพินัย และช่องทางแจ้งชั่วโมง มาจากเอกสารคำถาม-คำตอบประกอบประกาศของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (ข้อมูล ณ วันที่ 24 พฤศจิกายน 2568) ซึ่งเป็นคำอธิบายของกรมฯ ไม่ใช่ตัวประกาศ ส่วนลำดับขั้น 6 ขั้น หัวข้อข้อควรระวัง และข้อความที่ใช้คำว่า "ควร" เป็นการเรียบเรียงและข้อสังเกตของผู้เขียน ข้อมูลเป็นปัจจุบัน ณ เดือนตุลาคม 2569 หลักเกณฑ์อาจมีการปรับปรุง แนะนำให้ตรวจสอบประกาศและหลักเกณฑ์ฉบับล่าสุดจากเว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้าและสภาวิชาชีพบัญชีก่อนดำเนินการ

เปิดอ่านเอกสารต้นฉบับ: หลักเกณฑ์การทดสอบทางระบบงานผู้ทำบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Accountant) ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า · ประกาศสภาวิชาชีพบัญชีที่ 29/2568 · ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชี ว่าด้วยสมาชิก พ.ศ. 2569 · ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชี ว่าด้วยจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2569